Kâr Dağıtımı Nasıl Yapılır?

Şirketin dönem sonunda oluşan kârı, ortaklara belirli bir sıraya göre dağıtılır. Bu sıra Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) nettir ve atlanamaz: önce yasal yükümlülükler ve yedekler ayrılır, sonra kalan ortaklara pay edilir. Yanlış sıralama, eksik yedek akçe veya atlanan stopaj hem usulsüzlük hem cezai risk doğurur.

Kâr dağıtımının adımları

1. Dönem net kârıyla başlanır. Gelir tablosundaki vergi sonrası net dönem kârı esas alınır.

2. Geçmiş yıl zararları mahsup edilir. Önceki yıllardan devreden zarar varsa, dağıtıma konu kârdan önce bu düşülür. Zarar kapatılmadan kâr dağıtılamaz.

3. I. Tertip (birinci) yasal yedek akçe ayrılır. Dönem net kârının %5’i, şirketin ödenmiş sermayesinin %20’sine ulaşıncaya kadar ayrılır (TTK m. 519/1). Bu sınıra ulaşıldıysa artık ayrılmaz.

4. Birinci kâr payı (ortaklara). Kalan tutardan, ödenmiş sermayenin %5’i oranında ortaklara birinci kâr payı ayrılır.

5. II. Tertip (ikinci) yasal yedek akçe ayrılır. Ortaklara dağıtılması kararlaştırılan tutardan (birinci kâr payı düşüldükten sonra) %10 oranında ikinci tertip yedek akçe ayrılır (TTK m. 519/2-c).

6. Kalan kâr dağıtılır ve stopaj yapılır. Geriye kalan tutar, genel kurul kararına göre ortaklara dağıtılır.

Kâr payı stopajı

Gerçek kişi ortaklara dağıtılan kâr payı üzerinden gelir vergisi stopajı yapılır ve muhtasar beyanla ödenir. Güncel oran %15’tir (2024 sonundaki değişiklikle %10’dan yükseltildi). Kâr payını tam mükellef bir kuruma dağıtıyorsanız iştirak kazancı istisnası nedeniyle stopaj yapılmaz. Stopaj, kârın ortağa fiilen veya hesaben ödendiği anda doğar — dağıtım kararının alındığı tarihte değil.

Avans kâr payı (198 hesap)

Yıl bitmeden, dönem içinde ortaklara dağıtılan kâr payına avans kâr payı denir; 198 – Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar hesabında izlenir. Yıl sonunda kesinleşen dağıtılabilir kârla mahsup edilir (590 ile kapatılır). Mizandaki dağıtılabilir kârı aşan avans dağıtımı risklidir.

Muhasebe kaydı

Dağıtım kararı sonrası kâr, ilgili yedek hesaplarına ve ortaklara borç hesaplarına aktarılır; stopaj ödenecek vergi olarak kaydedilir. Tüm bu sıralamayı ve fişi elle kurmak hataya açıktır — araç tam tabloyu ve hazır muhasebe fişini sizin için üretir.

Bilgilendirme amaçlıdır; kesin işlem için güncel mevzuatı ve yetkili meslek mensubunu esas alın.